Tìm mộ liệt sĩ khi trong nhà gần như không còn thông tin
Đăng ngày
Nhà chỉ còn nhớ mỗi cái tên và một tỉnh. Giấy báo tử mất từ lâu, người biết chuyện đã khuất cả. Bài này dành cho đúng tình cảnh ấy — và tình cảnh ấy phổ biến hơn nhiều người tưởng.
Kho dữ liệu cũng thiếu, không riêng gia đình
| Mục | Số hồ sơ để trống hoặc ghi “chưa rõ” |
|---|---|
| Quê quán | 501.075 trên 599.683 hồ sơ |
| Đơn vị | 547.002 trên 599.683 hồ sơ |
| Họ tên | 19.437 hồ sơ chưa rõ họ tên |
Nói cách khác: đòi khớp đủ tên, quê và đơn vị thì gần như không hồ sơ nào khớp nổi. Việc tìm kiếm ở đây không phải là khớp cho đủ, mà là loại dần cho tới khi còn ít người.
Ba manh mối mạnh nhất khi không còn giấy tờ
1. Tên người hy sinh cùng
Đây là manh mối mạnh nhất còn dùng được với kho này. Đơn vị thì hơn chín phần mười hồ sơ để trống, nhưng ngày hy sinh thì 466.408 hồ sơ có ghi, và nghĩa trang thì hồ sơ nào cũng có. Những người ngã xuống cùng một trận thường được chôn cùng chỗ, quy tập cùng đợt, rồi nằm cùng một nghĩa trang: trong kho có 63.368 nhóm từ hai người trở lên cùng ngày hy sinh và cùng nơi an táng.
Nghĩa là chỉ cần nhớ đúng tên một người đồng đội là lần ra được cả nhóm. Hãy hỏi các bác cựu chiến binh cùng làng, cùng đợt tuyển quân — họ thường nhớ tên nhau rất lâu.
2. Ngày giỗ
Nhiều gia đình không giữ được giấy báo tử nhưng vẫn giỗ đúng ngày mấy chục năm nay. Ngày giỗ thường chính là ngày hy sinh ghi trong giấy báo tử. Đây là mốc lọc rất mạnh: gõ ngày ấy vào phần tra cứu nâng cao là danh sách rút từ hàng nghìn xuống còn vài chục.
Lưu ý: có nhà lấy ngày nhận giấy báo tử làm ngày giỗ, có nhà giỗ theo âm lịch. Nên thử cả ngày giỗ và khoảng vài ngày quanh nó, đừng đòi khớp tuyệt đối.
3. Nơi mai táng ban đầu
Chỗ đồng đội chôn cất ngay sau khi hy sinh, trước khi quy tập. Mục này không có trong danh sách quản lý mộ, nhưng thường có trong giấy báo tử, trong hồ sơ quy tập và trong lời kể đồng đội. Nó giải thích vì sao những người hy sinh cùng lại nằm cùng một nghĩa trang hôm nay — xem bài quy tập hài cốt liệt sĩ.
Trình tự nên làm
- Gõ họ tên vào ô tra cứu, không gõ dấu, không thêm điều kiện nào. Xem có bao nhiêu người trùng tên trước đã. Thêm điều kiện quá sớm là cách nhanh nhất để loại nhầm người mình cần tìm — vì hồ sơ đúng có thể đang để trống chính cái mục vừa lọc.
- Thử các cách viết khác của tên. “Hoà” và “Hòa”, “Dũng” và “Dung”, “Chí” và “Chi”. Hồ sơ chép tay sai dấu rất nhiều. Xem bài trùng họ tên.
- Thử tên tỉnh cũ. Nếu quê ghi theo địa giới trước khi tách tỉnh — Nghệ Tĩnh, Hà Nam Ninh, Hà Sơn Bình — thì tra theo tên cũ mới ra. Xem bài tên tỉnh cũ trong hồ sơ liệt sĩ.
- Kể bằng lời thay vì điền biểu mẫu. Mở phần tìm bằng lời kể và viết ra tất cả những gì nhà còn nhớ, không cần theo thứ tự. Máy sẽ tự xếp vào các ô rồi đối chiếu.
- Lập hồ sơ tìm kiếm và để đó. Hồ sơ tìm kiếm giữ lại mọi thứ gia đình nhớ được, và tự rà lại kho mỗi khi có dữ liệu mới. Kho này còn dày thêm; hôm nay chưa ra không có nghĩa là năm sau chưa ra. Nhớ ra thêm điều gì thì vào kể tiếp, không phải làm lại từ đầu.
- Song song, đi hỏi cơ quan. Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội nơi liệt sĩ nhập ngũ giữ hồ sơ quân nhân và giấy báo tử gốc. Đây là nguồn giấy tờ, và giấy tờ là thứ duy nhất kết luận được.
Càng ít thông tin, càng dễ thành mục tiêu của lừa đảo. Không ai “nhìn” ra được phần mộ, và việc tìm kiếm, quy tập, giám định ADN đều do Nhà nước làm, gia đình không phải trả tiền cho ai. Xin đọc bài cảnh giác với dịch vụ tìm mộ thu tiền.
Trang này không xác định danh tính liệt sĩ và không thay được cơ quan chức năng. Việc nó làm được là gom dữ liệu rời rạc lại, chỉ ra chỗ khớp và chỗ chưa khớp, rồi kiên nhẫn tra lại giúp gia đình — mãi mãi, không quên.