Cảnh giác với dịch vụ “tìm mộ liệt sĩ” thu tiền

Gia đình đi tìm mộ liệt sĩ là lúc dễ bị lợi dụng nhất: đã tìm nhiều năm, đã mệt, và sẵn sàng tin bất cứ ai nói mình biết. Bài này viết ra để ông/bà nhận ra kẻ trục lợi trước khi mất tiền — và mất cả một manh mối thật.

Nguyên tắc gốc: việc này Nhà nước làm, gia đình không phải trả tiền

Việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ do Nhà nước thực hiện. Giám định ADN cũng do Nhà nước chi trả theo chương trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Không có khoản phí nào gia đình phải nộp cho một cá nhân để được tìm mộ, được giám định, hay được “làm nhanh thủ tục”. Ai đòi tiền cho những việc ấy là đang trục lợi.

Bốn dấu hiệu cần dừng lại ngay

Đòi tiền trước khi có kết quả. “Đặt cọc để lo thủ tục”, “góp tiền xe cho đoàn tìm kiếm”, “phí xét nghiệm”. Đưa rồi thì rất khó đòi, và người nhận thường không để lại giấy tờ gì.
Áp vong, gọi hồn, ngoại cảm. Không có cơ sở khoa học nào cho việc xác định vị trí hài cốt bằng cách này. Nhiều trường hợp đã đào lên rồi giám định ra không phải hài cốt người — hoặc không phải liệt sĩ cần tìm.
Hứa chắc chắn. Người làm việc này nghiêm túc không bao giờ nói “chắc chắn tìm được”. Hồ sơ thời chiến thiếu sót nhiều: trong kho này, 83,6% hồ sơ không ghi quê quán và 91,2% không ghi đơn vị. Ai hứa chắc là đang nói điều họ không thể biết.
Giục gấp. “Phải làm ngay hôm nay”, “sắp hết đợt”. Giục gấp là để ông/bà không kịp hỏi ý kiến người khác.

Những nơi thật sự giúp được

Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội quận, huyện nơi gia đình cư trú. Đây là nơi đầu tiên nên đến — họ tra được hồ sơ gốc và hướng dẫn thủ tục.
Ban quản lý nghĩa trang nơi có phần mộ. Họ có sổ quản lý mộ, đối chiếu được với thông tin ông/bà mang tới.
Uỷ ban nhân dân xã, phường nơi gia đình cư trú, để xác nhận thân nhân khi làm thủ tục.
Ban chỉ huy quân sự huyện, tỉnh — với những trường hợp cần tra hồ sơ quân nhân.

Trang này thì sao

Trang danhsachlietsi.com hoàn toàn miễn phí, không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào, không yêu cầu đăng ký, không xin số tài khoản, không nhận đặt cọc. Ai nhân danh trang này để đòi tiền là lừa đảo.

Trang cũng không xác nhận danh tính. Chúng tôi chép lại hồ sơ và bày ra để gia đình tự đối chiếu; việc kết luận một phần mộ là của ai thuộc thẩm quyền cơ quan nhà nước, không thuộc một trang web.

Nếu đã lỡ đưa tiền

Giữ lại mọi bằng chứng: tin nhắn, biên lai chuyển khoản, số điện thoại, tên tài khoản. Trình báo công an nơi cư trú. Việc lợi dụng tình cảm thân nhân liệt sĩ để chiếm đoạt tài sản là hành vi bị pháp luật xử lý.

Và xin đừng ngại kể lại cho người khác. Kẻ trục lợi sống được là nhờ mỗi gia đình đều nghĩ chỉ mình mình bị.